યાદ - 'મરીઝ'

રહેશે મને આ મારી મુસીબતની દશા યાદ,
બીજા બધા તો ઠીક છે, આવ્યો ન ખુદા યાદ.
પ્રેમાળ છે દિલ એવું કે આવે છે બધાં યાદ,
દુઃખ-દર્દ છે એવાં કે તમે પણ ન રહ્યાં યાદ.
એ તો ન રહી શક્તે મહોબ્બતના વિના યાદ,
હો વિશ્વના વિસ્તારમાં એક સૂની જગા યાદ.
મુજ હાસ્યને દુનિયા ભલે દીવાનગી સમજે,
જ્યાં જઈને રડું એવી નથી કોઈ જગા યાદ.
મર્યાદા જરા બાંધો જુદાઈના સમયની,
નહિતર મને રહેશે ન મિલનનીય મજા યાદ.
માંગી મેં બીજી ચીજ, હતી એ જુદી વસ્તુ;
બાકી હો કબૂલ એવી હતી કંઈક દુઆ યાદ.
આ દર્દ મહોબ્બતનું જે હરગિઝ નથી મટતું,
ઉપરથી મજા એ કે મને એની દવા યાદ.
એકાંતમાં રહેવાનું ન કારણ કોઈ પૂછો,
છે એમ તો કંઈ કેટલી પ્રેમાળ સભા યાદ.
કિસ્મતમાં લખેલું છે જુદાઈમાં સળગવું,
ને એના મિલનની મને પ્રત્યેક જગા યાદ.
ઝાહિદ, મને રહેવા દે તબાહી ભર્યા ઘરમાં,
મસ્જિદથી વધારે અહીં આવે છે ખુદા યાદ.
હો મૌન જરૂરી તો પછી બન્ને બરાબર,
થોડાંક પ્રસંગ યાદ હો, યા આખી કથા યાદ.
ચાલો કે ગતિની જ મજા લઈએ કે અમને,
મંજિલ ન રહી યાદ, ન રસ્તો, ન દિશા યાદ.
મન દઈને 'મરીઝ' એ હવે કંઈ પણ નથી કહેતાં,
સૌ મારા ગુનાની મને આ રહેશે સજા યાદ.
-'મરીઝ'

Some good Quotes

• The human spirit needs places where nature has not been rearranged by the hand of man.
• If you accept your limitations, you go beyond them. -Brendan Francis Behan
• The biggest problem in the world could have been solved when it was small. -Witter Byner
• The happiest business in all the world is that of making friends. -Anne S. Eaton
• You will never taste sweetness if you do not like bitterness. -Estonian Proverb
• Remember that the biggest gap in the world is between "I should" & "I did". -H.J.Brown Jr.
• If you love somebody enough, you can still hear the laughter after they're gone. -Al Baker
• Like swimming, riding, writting or playing golf; happiness can be learned. -Boris Sokoloff
• Patience often gets the credit that belongs to fatigue. -Franklin P. Jones
• Before you complain about the darkness of the tunnel, remember that it is a shortcut through the mountains.
• A bad decision is when you know what to do & you don't do it. -Duncan Goodhew
• Open up doors for talented people below, beside & above you. Then you'll be surrounded by the best. -Carol Dibattiste
• The first step in solving a problem is to tell someone about it. -John Peter Flynn
• Poise means never fighting yourself. -Bob Tyler

રીંગટોન રાધાનો વાગે !

કાનજીના મોબાઈલમાં જ્યારે અચાનક
રીંગટોન રાધાનો વાગે...
જન્મો જનમની ઘેલી રાધાની પ્રિત
કાનજીની આંખોમાં જાગે...
રીંગટોન રાધાનો વાગે...
મોબાઈલના નેટવર્કમાં કેમે ના સંભળાતી
રાધાના રાસની તાલી;
મોબાઈલ પકડીને થાકેલા હાથને
રાધાનો હાથ લેવો ઝાલી...
આયખાની સાંજ પર ઊભેલો કાનજી
સપનાનો ટૉક ટાઈમ માંગે...
રીંગટોન રાધાનો વાગે...
s.m.s. મોકલેલો વાયા ઓધાજી
એના replyમાં રાધાના આંસુ;
રાધાના આંસુનો s.m.s. વાંચીને
કાનજીની આંખે ચોમાસું...
મોબાઈલની બૅટરીને ખાલીપો વળગે ત્યાં
વાંસળી વાગે છે એક રાગે...
રીંગટોન રાધાનો વાગે...
-અંકિત ત્રિવેદી

Profile of a"Five-star Doctor"

Profile of "A Five-star Doctor"

(Adapted from Charles Boelen, WHO 1994- courtesy JIMA, July 2009)

• Care Provider, who considers the patient holistically as an individual and as an integral part of a family and the community, and provides high quality, comprehensive, continuous and personalised care within a long term relationship based on trust.
• Decision maker, who chooses which technologies to apply ethically and cost-effectively while enhancing the care he or she provides.
• Communicator, who is able to promote healthy lifestyles by effective explanation and advocacy, thereby empowering individuals and groups to enhance and protect their health.
• Community leader, who having won the trust of the people among whom he or she works, can reconcile individual and community health requirements and initiate action on behalf of the community.
• Manager, who can work harmoniously with individuals and organisations inside outside the health system to meet the needs of patients and communities, making appropriate use of available health data.

The Roles of the Family Physician:

1. First contact care- accessible, available, affordable & effective primary care to the community.
2. Personalized care- The family physician provides personalized care to the patients and their families because of the close & personal relationship that exists between the doctor & the patients & their families over a long period of time. The family physician knows the patients in their own environment.
3. Continuity of care- The family physician provides continuity of care by caring the patients & their families for many years. The family physician considers the patients as the continuum of care & the disease as the episode, unlike in a hospital setting where the disease is the continuum and the episode is the patient.
4. Comprehensive care- Comprehensive care means making an assessment of the patient's problem in physical, emotional and social terms and managing the patient as an individual in the family and community, using both curative and preventive measures.
5. Preventive care- Primary prevention in terms of health education, immunisation, family planning etc. Secondary prevention by early diagnosis & treatment.Tertiary prevention by providing restorative, rehabilitative & follow up care.
6. Co-ordination of care- Family physicians have an important role to play in making use of all health care resources for the benefit of the patient.

"The doctor is the most powerful drug in the general practice." - Michael Balint

સુખનું રહસ્ય!

એક નાનકડી વાર્તા!
એક હોસ્પિટલના જનરલ વૉર્ડમાં બે દર્દી પાસ-પાસેના ખાટલામાં દાખલ હતા. બન્ને કોઈ ગંભીર બિમારીને કારણે એટલાં અશક્ત થઈ ગયાં હતાં કે કોઈની મદદ વગર પડખું પણ ન ફેરવી શકે. એમાના એક દર્દીનો પલંગ બારીની સામે જ હતો જ્યારે બીજાનો થોડો દૂર. આથી બીજા દર્દીને આખો દિવસ નજર સામે હૉસ્પિટલની દિવાલ જ દેખાતી રહેતી હોવાથી તે કંટાળી જતો. એક દિવસ તેણે પેલા બારીની સામેવાળા દર્દીને કહ્યું,"દોસ્ત, મને તો અહીંથી બહારનું કંઈ દેખાતું નથી, પણ તું તો નસીબદાર છે કે આખો દિવસ બારીમાંથી બહારની દુનિયા જોઈ શકે છે." આ સાંભળીને પેલા દર્દીએ થોડું વિચારીને કહ્યું,"કંઈ વાંધો નહિ, હવે હું તને રોજ અહીંથી મને જે કંઈ દેખાય છે તેનું વર્ણન કરીશ. તું તેને જોઈ ભલે ન શકે પણ તારી કલ્પનાશક્તિ થકી માણી જરૂર શકીશ." ત્યારબાદ તો બંનેનો આ નિત્યક્રમ થઈ ગયો. બારીની સામેવાળો દર્દી રોજ બારીમાંથી દેખાતા સુંદર વૃક્ષો, તેના પુષ્પો, ફળો અને તેની ઉપર કલબલાટ કરતાં પક્ષીઓ, માણસોની રસ્તા પરની ચહલપહલ, વાહનોની અવરજવર, કોઈ બાળકની મસ્તીભરી શરારત એવા અનેકાનેક દ્રશ્યોનું આબેહુબ વર્ણન કરતો. આ બધું સાંભળીને બાજુનો દર્દી તે બધું જોયાનો કાલ્પનિક સંતોષ લઈ લેતો અને તેનું મન પ્રફુલ્લિત થઈ જતું, પણ ક્યારેક તે એમ વિચારતો કે કાશ મને પણ બારીની સામે જ જગ્યા મળી હોત તો હું આ બધું જ સાક્ષાત જોઈ શકેત. અચાનક એક દિવસ પેલા બારીવાળા દર્દીની તબિયત લથડી ગઈ અને થોડીક જ ક્ષણોમાં તેનું મૃત્યુ થઈ ગયું. પેલો બાજુવાળો દર્દી દુઃખી તો થયો પણ સાથેસાથે તેને આશા પણ જાગી કે તે જગા હવે તેને મળી શકે એમ છે. આથી, તેણે ડૉક્ટરને વિનંતી કરી કે તે જગા તેને આપવામાં આવે. ડૉક્ટરની સંમતિ બાદ તે દર્દીને બારીની સામેવાળી જગાએ શિફ્ટ કરવામાં આવ્યો. પણ જેવી એણે બારીની બહાર નજર નાખી એ છક થઈ ગયો, કેમકે ત્યાં તો સામે બાજુના મકાનની દિવાલ જ દેખાતી હતી બીજું કંઈ જ નહિ. તેને સમજાઈ ગયું કે જે દિવાલની સામે જોઈ પોતે નિરાશા વ્યક્ત કરતો હતો તેવી જ એક દિવાલમાં કલ્પનાના રંગ પૂરી તેનો સાથી પોતાના તેમજ તેના માટે આનંદની પળો સર્જતો હતો. તેને સમજાઈ ગયું કે ખુશી માત્ર પોતાને શું મળ્યું છે તેનો હિસાબ નથી પરંતુ તમે બીજાને કેટલું આપી શક્યા તેનો જવાબ છે! દોસ્તો, સાચા સુખનું રહસ્ય જીવનમાં તમને શું મળ્યું છે તેમાં નહિ, પરંતુ તેમાંથી તમે શું સર્જી શકો છો તેમાં છે!

આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!

This one is sent to me by my dear friend Jvalit Baxi. Thanks Jvalit for this beautiful, funny & sarcastic poem about how humans have made themselves & their emotions, a commodity like the cell-phone.

આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
જરૂર જેટલી જ લાગણીઓ
રિચાર્જ કરતો થઈ ગયો,
ખરે ટાણે જ ઝીરો બેલેન્સ
દેખાડતો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
સામે કોણ છે એ જોઈને સંબંધ
રિસીવ કરતો થઈ ગયો,
સ્વાર્થના ચશ્મા પહેરી મિત્રતાને
સ્વીચ ઓફ કરતો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
આજે રીટા તો કાલે ગીતા એમ
મોડેલ બદલતો થઈ ગયો,
મિસિસને છોડીને મિસને
કૉલ કરતો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
પડોશીનું ઊંચું મૉડેલ જોઈ જુઓને
જીવ બાળતો થઈ ગયો,
સાલું, થોડી રાહ જોઈ હોત તો!
એવું ઘરમાંય કહેતો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
હોય બરોડામાં અને છું સુરતમાં
એમ કહેતો એ થઈ ગયો,
આજે હચ અને કાલે રિલાયન્સ એમ
ફાયદો જોઈ મિત્રો બદલતો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!
ઈનકમીંગ-આઉટગોઈંગ ફ્રી ના ચક્કરમાં
કુટુંબના જ કવરેજ બહાર એ થઈ ગયો,
હવે એનું શું થાય બોલો, એ તો
મૉડેલ ફોર ટુ ઝીરો થઈ ગયો,
આ માણસ જાણે મોબાઈલ થઈ ગયો!

Happy Friendship Day!

Specially, on this friendship day, to all my dear friends!

સુખ-દુઃખની વાતો બને, નહિ છાનું કંઈ કોઈની કને,
કોઈનું દિલ ના કોહવાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

જાત-રંગથી જે જે ભેદ, તેથી નહિ કો કોને ખેદ,
જીવ એક ને જૂજવી કાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

સ્વાર્થ ન બીજો પ્રીતિ વિના, પ્રીતિ વણ સહુ અનમના,
રાત દિવસ પ્રીતિ જમાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

સુખમાં દૂર દુઃખમાં પાસ, એકબીજાની પૂરે આશ,
તન-મન-ધનથી મદદો થાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

એકનું કર્યું સહુને ગમે, કો'ના ભમાવ્યા ના ભમે,
મિત્રનું ભૂંડુ ન સંખાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

એક વિચારે થાયે કામ, મન વળગેલા આઠે જામ,
વાત જહાં ન ઉથાપાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

લાલચમાં લપટાયે નહિ, જીવ જતે ના જુદા સહી,
આડી વેળાએ પ્રાણ અપાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

ચડતા સહુ વાતે ભરપૂર, પડતાને ન મૂકે દૂર,
મિત્ર દેખી શમે લાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.

દુશ્મન દોડે ચારે પાસ, ના તોડે પ્રીતિનો પાશ,
પ્રેમરસેય નીતિ રખાય, મિત્રાચારી તહાં કહેવાય.
-નર્મદ

પ્રેમની વાત!

એક અંધ છોકરીની આ વાત છે. લગભગ વીસેક વર્ષની એ છોકરીની દ્રષ્ટિ નાનપણમાં કોઈ કારણસર ચાલી ગઈ હતી. બાળપણ તો જેમતેમ વીતી ગયું પણ જ્યારે તે યુવાન થઈ અને તેના લગ્ન માટે યોગ્ય પાત્ર શોધવાની વાત આવી ત્યારે મોટાભાગે અંધ યુવકોના જ માંગા આવતા. પણ યુવતીની એક ઈચ્છા કહો તો ઈચ્છા અને આશા કહો તો આશા હતી કે કોઈ તો એવો સામાન્ય યુવક મળશે જે તેને તેની દ્રષ્ટિહીનતા છતાં પણ પ્રેમ કરે. આમને આમ સમય વીતતો રહ્યો. એક દિવસ તેની પડોશમાં રહેતા એક યુવાને તેની સમક્ષ પ્રેમનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. જે ક્ષણની વર્ષોથી તેણે પ્રતિક્ષા કરી હતી તે ક્ષણ અચાનક તેની સન્મુખ આવી પડી. પરંતુ કંઈક વિચાર્યા બાદ તે યુવતીએ પેલા યુવાનને કહ્યું, "દોસ્ત! તારી કંઈ ગેરસમજ થતી લાગે છે. હું આ ચશ્મા પહેરી રાખું છું એટલે તને કદાચ ખ્યાલ નહીં આવ્યો હોય પરંતુ મારી તને જણાવવાની ફરજ છે એટલે કહું છું કે હું દ્રષ્ટિહીન છું." યુવકે કહ્યું, "હું જાણું છું, ને છતાં તને પ્રેમ કરું છું કારણકે હું તારા વ્યક્તિત્વને નહીં તારા અસ્તિત્વને ચાહું છું." પેલી યુવતી તો ક્ષણભર રોમાંચિત થઈ ઊઠી પણ જરા વિચારીને તેણે કહ્યું, "દોસ્ત! તારી લાગણીની હું કદર કરું છું, પણ તારો પ્રસ્તાવ હું સ્વીકારી શકું એમ નથી. પરંતુ હું ખુશ છું કે આજે કોઈ તો એવું મળ્યું જે મને મારી શારીરિક ખામીને ઉપરવટ જઈને પણ ચાહે છે. દોસ્ત! કૃપા કરીને તારો એક ફોટો મને આપ અને તેની પાછળ તારું નામ-સરનામું લખી આપજે, જેથી ભવિષ્યમાં જો મને દ્રષ્ટિ મળે અને હું દેખતી થાઉં ત્યારે સૌ પ્રથમ હું તારો ફોટો જોઈશ અને શક્ય હશે તો તારો સંપર્ક પણ કરીશ. પણ જો એવું શક્ય ન બને તો ભવિષ્યમાં હું તારા પ્રેમનો સ્વીકાર કરું પણ ખરી પરંતુ ત્યાં સુધી રાહ જોવાની ધીરજ તારામાં હોય તો ઠીક બાકી મને ભૂલી જજે." તે છોકરાએ છોકરીને પોતાનું નામ-સરનામું લખેલો ફોટો આપતાં કહ્યું, "હું રાહ જોઈશ તારા જવાબની."
આ વાતને એકાદ વર્ષ વીત્યું હશે ત્યારે પેલી છોકરીના eye specialistનો એક દિવસ ફોન આવ્યો કે તેને match થાય તેવી આંખો મળી ગઈ છે અને તેના operation બાદ તે દેખતી થઈ જશે. operation બાદ જ્યારે તેની આંખ પરથી પટ્ટી ખોલવામાં આવી ત્યારે તે છોકરીએ સૌથી પહેલાં પેલા છોકરાનો ફોટો કાઢીને જોયો. પણ ફોટો જોતાં જ તે થોડી નિરાશ થઈ ગઈ કારણકે તે યુવાન થોડો કદરૂપો દેખાતો હતો. ત્યારબાદ તે યુવતીએ પોતાનો ચહેરો દર્પણમાં જોયો અને દંગ થઈ ગઈ કારણકે તેને પ્રથમવાર એ વાતની પ્રતીતિ થઈ કે પોતે કેટલી સુંદર છે. તેણે વિચાર્યું કે એટલા માટે જ તે યુવક તેને પરણવા રાજી થઈ ગયો હશે કે અંધ તો અંધ પણ તેને આવી સુંદર પત્ની ક્યાંથી મળવાની છે! સારું થયું કે તેનો પ્રસ્તાવ મેં તે વખતે ન સ્વીકાર્યો. મને તો હવે ઘણો દેખાવડો અને સારો વર મળી શકશે. આમ વિચારી તે યુવતીએ ફોટા પાછળના સરનામે યુવકને પત્ર લખ્યો કે, "દોસ્ત! તને જાણીને આનંદ થશે કે મને દ્રષ્ટિ મળી ગઈ છે પણ સાથે અફસોસ પણ છે કે હું તને પસંદ નહીં કરી શકું કેમકે તારો ફોટો જોયા પછી મને લાગે છે કે આપણી જોડી જામશે નહિ. આથી તું મારી રાહ જોયા વગર યોગ્ય પાત્ર જોઈને પરણી જજે અને મારા થકી તારું મન દુભાયું હોય તો મને માફ કરજે."
અઠવાડિયા પછી તે યુવતીને પેલા યુવાનનો પત્ર મળે છે. યુવતી ઈંતેજારીથી પત્ર વાંચે છે તો તેમાં લખ્યું હોય છે કે, "તારી વાત સાચી છે, સખી! તારી ને મારી જોડી ખરેખર જામે એમ નથી. કંઈ વાંધો નહિ, તું તારી દુનિયામાં ખુશ રહે. મારી ચિંતા કરીશ નહીં. બસ એક request છે. મારી આંખોનું ખાસ ધ્યાન રાખજે, કારણકે હવે તારી આંખે જ મારે દુનિયા જોવાની છે."
બલિદાન એ પ્રેમની ચરમસીમા છે. પ્રેમ એ માત્ર મેળવવાની સોદાબાજી નથી, એ તો ત્યાગીને ખુશ રહેવાની કળા છે.

વરસાદમાં!

ભીંજવીશું વ્હાલને વરસાદમાં
પ્રેમ કરીશું ચાલને વરસાદમાં
છત્રીની માફક ઉઘાડી જાતને
ખુદમાં તું મ્હાલને વરસાદમાં
રંગ આપોઆપ ભીનો થઈ જશે
ઘૂંટશું ગુલાલને વરસાદમાં
કોણ કહે છે દોસ્ત ભીંજાતા નથી
મારી સાથે ચાલને વરસાદમાં
વાદળો જઈ રૂબરૂ પપ્પી કરે
છોકરીના ગાલને વરસાદમાં.

Anger & Love !

This is a very nice story, send to me by my dear friend Dr. Chintan Shah, which I would like to share with you today.

While a man was polishing his new car, his 4 years old picked stone & scratched lines on the side of the car. In the anger, the man held the child's hand & hit it many times, not realizing that he was using a wrench. The child's hand was so badly hurt that when he was taken to the hospital, the doctors could not save his fingers because of severe multiple fractures in them. When the child saw his father, he asked with painful eyes, "Dad, when will my finger grow back?" The man stood speechless with tears rolling over his cheeks. He went back to car & kicked it many times devastated by his own action. Sitting in front of the car, he looked at the scratches over the car. He was shocked to read that. His son has written over the car, " I love you, Dad." Next day, that man committed suicide.

Anger & Love have no limits. They can change our lives either ways. We must always remember that, "Things are to be used & people are to be loved & not the other way round." Love your persons, not your possessions.

આવું અમદાવાદ ક્યાં મળે?

ક્યાં મળે કોઇને લાઇફ માં આટલી મસ્તી,

સૌથી બેસ્ટ આપણી અમદાવાદ ની વસ્તી.

ક્યાં આવી ઉત્તરાયણ ને ક્યાં આવી હોળી,

ફેસ્ટીવલ માં ભેગી થાય આખી દોસ્તો ની ટોળી.
ક્યાં આવી નવરાત્રિ ને ક્યાં આવી દિવાળી,

ક્યાં આવા દાંડિયા ને ક્યાં આવી રંગોળી.
ક્યાં L.D.,HL, MG, Xaviers જેવી કોલેજો,

ક્યાં GLS,JL,CN,X’aviers, Nirma જેવી સ્કૂલો.
ક્યાં મળે ડ્રાઈવ-ઇન નો વીકએન્ડ,

ક્યાં મળે S.G. highway જેવી હોટલો.

ક્યાં મળે સી.જી. રોડ ની રંગીલી સાંજ,

ક્યાં મળે લો ગાર્ડન ની છટાકેદાર રાત.

શેર બજાર, ક્રિકેટ અને રાજકારણની

ક્યાં મળે ગલ્લે થતી પંચાત.
ક્યાં મળે honest ની પાંવ-ભાજી

ને ક્યાં મળે અશોક નું પાન.
ક્યાં મળે freezeland જેવી કોફી,

ક્યાં મળે ટેન જેવી નાન.

અમદાવાદ નો રંગ નિરાળો,

અમદાવાદ નો ઢંગ નિરાળો,

ભલે જુએ કોઈ એમાં કંઈ ખરાબી,

પણ ગર્વ છે મને કે હું છું અમદાવાદી....
-courtesy dipen.shah@telegistics.co.nz

(Thanks Chintan, for this mail.)

Ten Steps to a More fulfilling job

1. Know what you want to do : go for the most likes & fewest dislikes.
2. Do you have the right skills? : Think about those which you might have to acquire. Seek other people's views of your strengths & weaknesses.
3. Plan what steps to take : Think of the barriers & how to overcome them.
4. Often your career goals will depend on others : Learn how to influence them. People give opportunities to those they like the best.
5. Boost your skills. Work with other teams : If you have been in the same role for 2 or 3 years get a transfer to another department or a secondment. If not, get involved in a project outside your department.
6. Accept change : Accepting change & helping others through it will make your career take off. Experience of change will make your CV shine.
7. Be innovative : Think of at least two ways to solve any problem.
8. Network : Meet lots of people interested in mutual gain.
9. Know how headhunters work : Raise your profile to attract their attention.
10. Don't let the thrill of a job offer go to your head : A few days' reflection can save years of grief in the wrong job.

લાવો રે !

લાવો રે, કાચની લખોટીઓ લાવો

લાવો, દૂરબીન આભ જોવા,

કેટલા વર્ષે હું આવ્યો છું ગામ,

મારું બળબળતું શહેર અહીં ખોવા.

જાતાં મેં ભમ્મરડે વીંટી'તી દોરી

એ દોરીની છાપ હજી હાથમાં,

કેટલાં કચૂકાઓ શેકીને ખાવાના

વાવ્યા'તા કાતરાઓ જાતમાં.

ફળિયાની ધૂળમાં ઝબોળું હું જાત

મારા શૈશવના હાથપગ ધોવા. લાવો રે...

ગિલ્લી-દંડામાં અંચઈ કરી દોસ્તને

દુઃખે છે હજી મને ઘાવ,

મરણોત્તર સન્માનો આપી શકાય છે

શી રીતે આપું એક દાવ ?

આંખો પર છાંટું બે ખોબા ભૂતકાળ

મળે સાચકલાં આંસુઓ રોવા. લાવો રે...

-મુકેશ જોષી

એ પ્રેમ છે!

એ પ્રેમ છે!
(આવો સુંદર sms મોકલવા બદલ આભાર, મોનાબેન!)

સવારમાં ઊઠીને આંખો ખોલતાં પહેલાં
કોઈનો ચહેરો જોવાની ઈચ્છા થાય
એ પ્રેમ છે!
મંદિરમાં દર્શન કરતી વખતે
પાસે કોઈ ઊભું છે એવો આભાસ થાય
એ પ્રેમ છે!
આખા દિવસનો થાક જેની સાથે બેસવાની
કલ્પનામાત્રથી દૂર થઈ જાય
એ પ્રેમ છે!
માથું કોઈના ખોળામાં મૂકવાથી લાગે
કે મન હળવું થઈ ગયું તો
એ પ્રેમ છે!
લાખ પ્રયત્નો છતાં જેને કદી
નફરત ન કરી શકો, ભૂલી ન શકો
એ પ્રેમ છે!
આ વાંચતી વખતે જેનો ચહેરો
તમારી નજર સામે તરવરે, બસ
એ જ તમારો પ્રેમ છે!

પ્રભુને પ્રાર્થના -કુન્દનિકા કાપડિયા

હે પ્રભુ,
સંજોગો વિકટ હો ત્યારે
સુંદર રીતે કેમ જીવવું
તે મને શીખવ !
બધી બાબતો અવળી પડતી હોય ત્યારે,
હાસ્ય અને આનંદ કેમ ન ગુમાવવા
તે મને શીખવ !
પરિસ્થિતિ ગુસ્સો પ્રેરે તેવી હોય ત્યારે
શાંતિ કેમ રાખવી
તે મને શીખવ !
કામ અતિશય મુશ્કેલ લાગતું હોય ત્યારે
ખંતથી તેમાં કેમ લાગ્યા રહેવું
તે મને શીખવ !
કઠોર નિંદા અને ટીકાનો વરસાદ વરસે ત્યારે
તેમાંથી મારા ખપનું ગ્રહણ કેમ કરી લેવું
તે મને શીખવ !
પ્રલોભનો, પ્રશંસા, ખુશામતની વચ્ચે
તટસ્થ કેમ રહેવું
તે મને શીખવ !
ચારે બાજુથી મુશ્કેલીઓ ઘેરી વળે,
શ્રધ્ધા ડગુમગુ થઈ જાય,
નિરાશાની ગર્તામાં મન ડૂબી જાય, ત્યારે
ધૈર્ય અને શાંતિથી તારી કૃપાની પ્રતિક્ષા કેમ કરવી
તે મને શીખવ !

મઝા પડશે!

બધું ભૂલીને અચાનક ક્યાંક મળવાની મઝા પડશે
જૂના રસ્તે નવેસરથી નીકળવાની મઝા પડશે
ફરીથી એ જ રસ્તા પર જવાની ભૂલ કરવી છે
ફરીથી એ જ રસ્તે પાછા વળવાની મઝા પડશે
પછી ચારેતરફ એકાંત ગમતું લાગવા માંડે
ઊગીને એકબીજામાં જ ઢળવાની મઝા પડશે
અધૂરા સ્વપ્ન જેવા એક-બે કિસ્સાઓ જીવે છે
નજીવી વાતના નેવાને ગળવાની મઝા પડશે
તને સાચું કહું અંકિત, જીવનની એ હકીકત છે
નથી પાણી છતાં પણ જો, ઉછળવાની મઝા પડશે.
- અંકિત ત્રિવેદી

પ્રેમ અને દિવાનગી !

(From "પ્રેમની પાંચ ભાષા"- the gujarati translation of Gary Chapman's bestseller- The Five Love Languages)

મનોચિકિત્સક એમ. સ્કોટ પૅક અને ડોરોની તેનોવ સહિત બીજા અનેક શોધકર્તાઓનું તારણ છે કે "પ્રેમની દિવાનગી"ના અનુભવને "પ્રેમ"નું નામ ના આપવું જોઈએ. ડૉ. તેનોવે તેના માટે "લિમરેન્સ" શબ્દ ઉપયોગમાં લીધો છે જેથી તેને સાચા પ્રેમથી અલગ તારવી શકાય. ડૉ. પૅકના મત પ્રમાણે "પ્રેમની દિવાનગી"ને ત્રણ કારણોસર સાચો પ્રેમ ન કહી શકાય. પહેલું એ કે પ્રેમમાં પડવું એ આપણા હાથની વાત નથી. આપણે પ્રેમમાં પડવા ઈચ્છતા હોવા છતાં પડી શકતા નથી, ભલેને એના માટે આપણે લાખ કોશિશ કરીએ. બીજી બાજુ પ્રેમમાં પડવાનું હોય ત્યારે લાખ કોશિશ કરવા છતાંય બચી નથી શકતા. કેટલીક વાર આપણે અચાનક જ કસમયે, અજાણ્યા માણસના પ્રેમમાં પડી જઈએ છીએ. બીજું, આ પ્રકારનો પ્રેમ સાચો પ્રેમ નથી કારણ કે એમાં પ્રયત્ન નથી હોતો. આપણે પ્રેમના ઉન્માદમાં જે કંઈ પણ કરીએ એમાં જરા પણ અધિકાર કે સભાનતાની જરૂર નથી પડતી. એકબીજાને કરેલા લાંબા ખર્ચાળ ફોન, એકબીજાને જોવા કે મળવા કરેલી લાંબી ખર્ચાળ મુસાફરીઓ, એકબીજાને આપેલી મોંઘીદાટ ભેટો કે એકબીજા માટે કરેલા કામ અને એની પાછળ ખર્ચેલા સમય કે નાણાં અથવા કરેલી મહેનત આપણા માટે અપ્રાસંગિક હોય છે. જેમ પક્ષીઓ સ્વાભાવિક રીતે જ જરૂરિયાતને અનુરૂપ માળો બનાવે છે અને મોસમ પૂરતા એમાં રહે છે એવી જ રીતે "પ્રેમની દિવાનગી" આપણી પાસે જાતજાતના વિચિત્ર કામ કરાવે છે, પરંતુ થોડા સમય પૂરતા જ ! ત્રીજું, આ પ્રેમમાં પડેલી વ્યક્તિ સામેવાળી વ્યક્તિના વિકાસમાં રસ નથી લેતી. જ્યારે આપણે આ પ્રકારના પ્રેમમાં પડીએ છીએ ત્યારે આપણા દિમાગમાં જો કોઈ લક્ષ્ય હોય છે તો એ હોય છે માત્ર અને માત્ર આપણી એકલતા દૂર કરવાનું. પરિણામે લગ્ન પછી પણ આપણે એમ જ કરીએ છીએ. પ્રેમની દિવાનગીનો અનુભવ ના તો આપણા પોતાના વિકાસ પર કેન્દ્રિત હોય છે ના સામેવાળાના. એ તો માત્ર આપણને એવા ભ્રમમા રાખ્યા કરે છે કે આપણને આપણી મંઝિલ મળી ગઈ છે. હવે આપણે વિકાસ સાધવાની જરૂર જ નથી. એ સમયે આપણે સુખની ટોચ પર બેઠા હોઈએ છીએ. એ સમયે આપણી એકમાત્ર ઈચ્છા એ સ્થાનને ટકાવી રાખવાની હોય છે. બેશક આપણને આપણા પ્રેમી/પ્રેમિકાના વિકાસની પણ ચિંતા નથી હોતી, કારણકે એ સમયે આપણી નજરોમાં એ એક આદર્શ વ્યક્તિ હોય છે જેમાં સુધારાની કે બદલાવની આપણને કોઈ જરૂર લાગતી જ નથી. આપણે ઇચ્છતા હોઈએ છીએ કે એ એક આદર્શ વ્યક્તિ જ રહે.

એનો અર્થ એ થયો કે પ્રેમની દીવાનગીના ભ્રમમાં આવીને આપણે લગ્નની જાળમાં ફસાઈ જઈએ છીએ. એ પછી આપણી સામે બે જ વિકલ્પો ખુલ્લા હોય છે. (૧) આપણે આપણા જીવનસાથી સાથે દુઃખભરી જિંદગી વિતાવવા તૈયાર થઈ જઈએ અથવા તો (૨) આપણે આપણું ડૂબતું જહાજ છોડીને બીજા જહાજ પર ચડી જઈએ. આપણા પહેલાની પેઢીઓ પહેલો વિકલ્પ પસંદ કરતી હતી. નવી પેઢી બીજા વિકલ્પને વધુ મહત્વ આપી પોતાના અંગત સુખ વિશે વધુ સ્પષ્ટ બનવા લાગી છે. પરંતુ એક ત્રીજો અને સુંદર ઉપાય એ છે કે પહેલા આપણે "પ્રેમની દીવાનગી"ના અનુભવને સંપૂર્ણ રીતે જાણી અને સમજી લઈએ, ત્યાર પછી એનાથી થતા માનસિક ફેરફારોને ઓળખી લઈએ. એ માત્ર એક ક્ષણિક ભાવનાત્મક આવેગ છે એવું જાણી લીધા બાદ વાસ્તવિક પ્રેમની શરૂઆત કરીએ. આ પ્રકારનો પ્રેમ ભાવનાત્મક પ્રકૃતિનો હોય છે પણ એને દીવાનગી ના કહી શકાય કારણકે એ ભાવના અને બુધ્ધિના તાદાત્મ્યમાંથી ઉદભવે છે. આ પ્રેમ પોતાની ઈચ્છાથી થાય છે. એમાં અનુશાસન જરૂરી હોય છે. વળી આ પ્રકારનો પ્રેમ વ્યક્તિગત વિકાસને પણ પ્રાધાન્ય આપે છે. આપણી મૂળભૂત ભાવનાત્મક જરૂરિયાત પ્રેમની દીવાનગી નહીં, પણ વિશુધ્ધ પ્રેમ હોય છે.એવો પ્રેમ જે ઇન્દ્રિયો દ્વારા નહીં, પણ તર્ક, સમજદારી અને પસંદગી દ્વારા વિકાસ પામ્યો હોય. જેમાં આપણી ઈચ્છા અથવા એક એવી વ્યક્તિની જરૂરિયાત હોય છે જે તમને પ્રેમ કરવા માટે પસંદગીનો અવકાશ આપે. એ તમારામાં રહેલી પ્રેમ કરવાની ક્ષમતાઓને જોઈ શકે, સમજી શકે. આ પ્રકારનો પ્રેમ એ કોઈ અચાનક થયેલી અનુભૂતિ નથી પરંતુ કોઈ એક વ્યક્તિને ઓળખીને, સમજીને એનામાં રહેલા ગુણો-અવગુણોને સારી રીતે મૂલવીને કેળવવામાં આવેલો ભાવનાત્મક સંબંધ છે. આ પ્રકારના પ્રેમમાં પ્રયત્ન અને અનુશાસનની જરૂર પડે છે, કારણ કે એમાં આપણે ઇરાદાપૂર્વક સામેવાળી વ્યક્તિને ફાયદો થાય એવા પ્રયત્નો પણ કરીએ છીએ. આપણી સાથે-સાથે એના સુખ અને સમૃધ્ધિ માટેની સભાનતા પણ કેળવીએ છીએ. પરિણામે આપણને સંતોષની અનુભૂતિ પણ થાય છે, સાથે જ સામેવાળી વ્યક્તિને પણ સંબંધનો સંતોષ મળે છે. આ એક એવા સંતોષની અનુભૂતિ છે કે આપણે એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરીએ છીએ. સાચા પ્રેમમાં "પ્રેમની દિવાનગી"ની અનુભૂતિ હોવી જરૂરી નથી. ખરેખર તો સાચો પ્રેમ ત્યારે જ શરૂ થાય છે જ્યારે "પ્રેમની દિવાનગી"નો અંત આવે છે.

ડાયાબિટીસની આંખ પર થતી અસર

આપણા દેશમાં ડાયાબિટીસ એક સામાન્ય રોગ છે. ડાયાબિટીસને કારણે શરીરમાં અનેક રોગો થઈ શકે છે. એક સર્વે મુજબ દુનિયાની કુલ વસ્તીના ૪.૫% લોકોને ડાયાબિટીસ હોય છે. પરંતુ ભારતમાં આ પ્રમાણ ઘણું વધારે છે અને દર વર્ષે વધતું જાય છે. આથી ૪૦ વર્ષથી ઉપરનાં લોકોએ ડાયાબિટીસની લોહી તપાસ નિયમિત કરાવવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
ડાયાબિટીસની આંખ પર ઘણી અસર થાય છે. આંખના પડદા પર ડાયાબિટીસની અસર થવાથી એક અથવા બન્ને આંખોમાં દ્રષ્ટિ ઓછી થાય છે, જે અંતે અંધાપામાં પરિણમે છે. આમ અંધાપાના કારણોમાં ડાયાબિટીસ એક અગત્યનું કારણ છે. આંખની તથા પડદાની નિયમિત તપાસ અને સમયસર સારવારથી ડાયાબિટીસથી થતું અંધત્વ નિવારી અને અટકાવી શકાય છે.
ડાયાબિટીસથી આંખમાં થતી તકલીફોઃ

• ચશ્માના નંબરમાં વારંવાર ફેરફાર થવો
• ઝડપથી મોતિયો આવવો
• ઝામર
• આંખના સ્નાયુઓનો લકવો
• આંખની નસ પર અસર થવી
• આંખના પડદા પર સોજો આવવો/લોહી આવવુ
• આંખમાં લોહી આવવુ
• નજર ઓછી થવી
• અજવાળામાંથી અંધારામાં ગયા પછી આંખને ટેવાવામાં સામાન્ય કરતાં વધુ સમય લાગવો
• પડદો ખસી જવો

પડદા પર ક્યારે વિશેષ અસર થાય ?

• લાંબા ગાળાનો ડાયાબિટીસ-૧૦ વર્ષથી વધુ
• બાળપણમાં થતો ડાયાબિટીસ-૭ વર્ષથી વધુ
• ઈન્સ્યુલીન લેતાં દર્દીઓ
• સગર્ભાવસ્થાનો ડાયાબિટીસ
• ડાયાબિટીસને કારણે કિડની પર અસર થઈ હોય તેવા દર્દીઓ
• નજર ખૂબ ઓછી હોય ત્યારે

પડદા પર શું અસર થાય ?
ડાયાબિટીસને કારણે આંખના પડદાની લોહીની નળીઓ સૂકાય છે જેને કારણે પડદાને ઓક્સિજન ઓછા પ્રમાણમાં પહોંચે છે. પરિણામે પડદા પર સોજો આવે છે કે લોહી આવે છે. લાંબાગાળે લોહીની નળીઓ બંધ થઈ જાય છે અને તે ભાગનો પડદો કામ કરતો બંધ થાય છે. નવી લોહીની નળીઓ પડદામાં, પડદા ઉપર, નસ ઉપર અને વિટ્રિયસમાં વિકસે છે. આ નળીઓ પૂર્ણવિકસિત તંદુરસ્ત નળીઓ ન હોવાના કારણે આંખના સામાન્ય દબાણથી, જોરથી છીંક ખાવાથી કે ઝડપથી માથું ફેરવવાથી પણ ખુલી જાય છે અને આંખમાં લોહી આવી જાય છે તથા એકાએક નજર ઓછી થઈ જાય છે.
આંખની વિવિધ તપાસઃ

• નજરનું માપ
• આંખનું દબાણ માપવું
• સ્લીટ લૅમ્પથી આંખના ભાગની ઝીણવટભરી તપાસ તથાપડદાની તપાસ
• અલ્ટ્રાસોનોગ્રાફી
• ફ્લોરેસીન એન્જીઓગ્રાફી
• O.C.T. SCAN

સારવારઃ

• ડાયાબિટીસ કાબુમાં રાખવો.
• આંખની નિયમિત તપાસ આંખના નિષ્ણાંત ડૉક્ટર પાસે કરાવવી.
• પડદા પર અસર જણાય તો ડૉક્ટર આરગન લેસર કે ઑપરેશનની સલાહ આપશે.
• આરગન લેસરઃ લેસર સારવારનું મુખ્ય ધ્યેય પડદાનો સોજો કરવાનું છે જેથી નજર જળવાઈ રહે અથવા તો સુધરે. તદુપરાંત નવી લોહીની નળીઓને બંધ કરવામાં આવે છે, જેથી પડદા પર અને આંખોમાં લોહી આવતું અટકે અને નજર જાળવી શકાય. નજરમાં સુધારો ધીમેધીમે થતો હોય છે, જેમાં છ મહિના જેવો સમય લાગે છે. અગત્યની વાત એ છે કે પૂરતી સારવાર લીધા પછી પણ ઘણાં દર્દીઓને વારંવાર લોહી આવતું હોય છે અથવા પડદા પરની અસર આગળ વધતી રહે છે અને અંતે અંધાપો આવે છે. લેસરની સારવાર લેવાથી રોગ સંપૂર્ણપણે મટી જતો નથી. ડાયાબિટીસની સાથે અન્ય રોગો જેવા કે હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગ, ધમનીના રોગ કે કિડનીના રોગ હોય તો તેની સારવાર પણ જરુરી છે.
• ઑપરેશનઃ જો આંખમાં આવેલું લોહી તેની જાતે ઓગળે નહીં, પડદા પર ખેંચાણ હોય અથવા તો પડદો ખસી જાય તો તેવા દર્દીઓને ઑપરેશનની જરુર પડે છે.

ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ તેમની આંખની તપાસ દર છ મહિને કરાવવી ખૂબ જ આવશ્યક છે, જેથી ડાયાબિટીસને લીધે પડદા પર થતી અસરોનું વહેલું નિદાન અને સારવાર થઈ શકે.

સંસ્મરણોના સંભારણાં!

સંસ્મરણોના સંભારણાં

યાદોના કદી કોઈ કિનારા નથી હોતા,

મહોબ્બતના બધે કંઈ મિનારા નથી હોતા,
તમે રહો અમારી સાથે સદા એવા કંઈ

બુલંદ અમારા સિતારા નથી હોતા!

તારી તો કેટલી બધી વાતો મને યાદ છે,

ભૂલી જવાના કદી કોઈ બહાના નથી હોતા.
કંઈ કેટલાંય હશે ચાહકો તમારાં પણ

બધાંય કંઈ મારા જેવા દિવાના નથી હોતા!

દિલ તો હોય છે સૌની પાસે પણ સૌ

દિલમાં અચ્છાઈના ખજાના નથી હોતા.
ઘણાં લોકોને હું રોજ મળું છું કિન્તુ

બધાં તમારી જેમ મઝાના નથી હોતા!

સુંદર તો દુનિયામાં ઘણાંય હશે પણ

મનને ગમે એવા સૌ ચહેરા નથી હોતા.
તું દૂર છે મુજથી એ હુંય જાણું છું પણ

મનના વિચારોને કોઈ પહેરા નથી હોતા!

જ્યારે નિર્મળ લાગણીથી બંધાય છે સંબંધ,

ત્યારે એના થતા કોઈ તમાશા નથી હોતા.
અપેક્ષારહિત હો પાવન જ્યાં મૈત્રી ત્યાં

કરવા પડતાં કોઈ ખુલાસા નથી હોતા!

પ્રેમ પછી દર્દ અને મિલન પછી વિરહ,

બધા સમજી શકે એવા આ ઉખાણાં નથી હોતા.
તારા જ અસ્તિત્વનું પ્રમાણ છે એ સખી કે તારા

સંસ્મરણોના સંભારણાં કદી પુરાણા નથી હોતા!
- By Dr. Mohit Shah (30-3-09)

Do you suffer from Haemorrhoids(piles) ?

What are haemorrhoids ?

Haemorrhoids are bundle of veins in the rectum, which get swollen and bleed. Haemorrhoids may form on the inside or just at the opening of the anal canal. Accordingly, they are called internal or external haemorrhoids. 

What cause them ?

Haemorrhoids, which are normal structures present at the upper part of the anal canal are supported by two tissues: anchoring tissue & Park's ligament. Constant pressure on these tissues (e.g. straining when constipated or due to age) tends to degenerate the tissues. As a result the haemorrhoids tend to distend. Because of lack of support the haemorrhoids become swollen (like a balloon filled with water) and are now sensitive to injury. Constant rubbing by the hard faecal matter leads to bursting of the capillaries and thus leads to bleeding. As the condition progresses the connective tissue ruptures and the haemorrhoids become permanently protruded.

Symptoms of haemorrhoids:

• bleeding while passing the stool
• itching & soreness around anus
• lump feeling around anus
• discharge
• pain

What are the factors leading to haemorrhoids ?

• Constipation: Straining during constipation puts pressure on the veins which either bleed or protrude outside the rectum.
• Pregnancy: Pregnancy is a common cause for haemorrhoids in women. There is increased pressure in the veins due to the enlarging womb and increased blood volume.
• Standing or sitting for a long periods: People who tend to stand (e.g. teachers, factory workers) or sit (e.g. office workers) for a long periods tend to accumulate blood in the veins, which can lead to haemorrhoids.
• Overweight: Being overweight puts extra pressure on the haemorrhoidal veins.

Grades of haemorrhoids:

Grade 1:

• Symptoms: Bleeding, discomfort
• Signs: Haemorrhoids visible by proctoscopy, which may protrude while straining but which are not prolapsed.

Grade 2:

• Symptoms: Bleeding, discomfort, itching
• Signs: Prolapse visible at anal opening during straining efforts, but with spontaneous return to normal place when straining ends.

Grade 3:

• Symptoms: Bleeding, discomfort, itching, soiling
• Signs: Prolapse requires manual replacement with finger.

Grade 4:

• Symptoms: Bleeding, pain, soiling, discharge pruritus
• Signs: Irreducible prolapse

What is the cause of concern in haemorrhoids ?

Haemorrhoids are very common. One out of four adults suffer from this condition. In fact, half the population over 50 years of age suffer from haemorrhoids. Most haemorrhoids attacks are self curing and symptoms disappears within 7 to 10 days. As the condition worsens, one may suffer 4 to 6 episodes in a year. This cause considerable blood loss and may lead to anaemia, specially in women. Sometimes, haemorrhoids protrude out of the anal canal and in such cases, doctors might recommend surgery.

What is the treatment ?

• Regularise bowel movement: Increase fibre in your diet and drink plenty of water. This will help relieve constipation. Bulk laxatives like isapghol, bran are also helpful to relieve constipation if diet does not work.
• Medication: Flavanoid derivatives bring about rapid and marked relief in acute episodes and chronic symptomatology of haemorrhoids along with anti-inflammatory & hemostatic medication. Analgesics, antipruritic drugs & local soothing & anaesthetic agents may be used to relieve acute symptoms.
• Surgery: When the haemorrhoids are prolapsed, they require surgery. Band ligation, sclerotherapy, coagulation, haemorrhoidectomy are some of the surgical methods used.

How to prevent haemorrhoids ?

• Drink lots of water, at least 1.5 to 2 litres daily.
• Eat a balanced diet: food rich in fibres, cereals, fruits and vegetables.
• Take regular exercise such as walking, jogging, running, swimming, cycling etc.
• Avoid spicy food, alcohol, excessive tea or coffee, tobacco.